Adhyay 9, Sloka 31 - Srimad Bhagavad Gita | Meaning & Analysis

Chapter 9 • Verse 31

क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति ।
कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति ॥ ३१॥

1 अनुवादी लिप्यंतरण

क्षिप्रम् भवति धर्म-आत्मा शश्वत्-शान्तिम् निगच्छति।
कौन्तेय प्रतिजानीहि न मे भक्तः प्रणश्यति॥

2 शुद्ध उच्चारण मार्गदर्शन

क्षिप्रम् भवति धर्म-आत्मा शश्वत्-शान्तिम् नि-गच्छति।
कौन्तेय प्रति-जानीहि न मे भक्तः प्र-णश्यति।

3 संयुक्त पद / समास-विग्रह

संस्कृत शब्द	हिंदी अर्थ
क्षिप्रम्	शीघ्र
भवति	हो जाता है
धर्मात्मा	धर्मी व्यक्ति
शश्वच्छान्तिम्	निरन्तर शान्ति को
निगच्छति	प्राप्त होता है
कौन्तेय	हे कौन्तेय
प्रतिजानीहि	प्रतिज्ञा करो
न	नहीं
मे	मेरा
भक्तः	भक्त
प्रणश्यति	नष्ट होता है

4 पंक्तिवार अर्थ

पहली पंक्ति: (वह) शीघ्र ही धर्मात्मा बन जाता है और सदा के लिए शान्ति को प्राप्त हो जाता है。

दूसरी पक्ति: हे कौन्तेय! तू दृढ़तापूर्वक जान ले कि मेरा भक्त कभी नष्ट नहीं होता。

5 श्लोक का पूर्ण अर्थ

श्री भगवान कहते हैं – (ऐसा अनन्य भक्त) शीघ्र ही धर्मात्मा बन जाता है और सनातन शान्ति को प्राप्त हो जाता है। हे कौन्तेय! तू यह प्रतिज्ञापूर्वक जान ले कि मेरा भक्त कभी नष्ट नहीं होता।

6 आध्यात्मिक गहन आंतरिक अर्थ

यह श्लोक भक्ति के तत्काल और चिरस्थायी फल की प्रतिज्ञा करता है। पिछले श्लोक में जो सुदुराचारी था, वह "क्षिप्रं भवति धर्मात्मा" – भक्ति के प्रभाव से अत्यंत शीघ्र ही धर्म के स्वभाव वाला बन जाता है। "शश्वच्छान्तिं निगच्छति" – और वह नित्य, अपरिवर्तनशील शान्ति को प्राप्त कर लेता है। "न मे भक्तः प्रणश्यति" – यह परम सांत्वना और आश्वासन है। भक्त का अस्तित्व कभी नष्ट नहीं होता।

১ প্রতিবর্ণীকরণ

ক্ষিপ্রং ভবতি ধর্মাত্মা শশ্বচ্ছান্তিং নিগচ্ছতি।
কৌন্তেয় প্রতিজানীহি ন মে ভক্তঃ প্রণশ্যতি॥

২ সঠিক উচ্চারণ বিশ্লেষণ

ক্ষিপ্রম্ ভবতি ধর্ম-আত্মা শশ্বত্-শান্তিম্ নি-গচ্ছতি।
কৌন্তেয় প্রতি-জানীহি ন মে ভক্তঃ প্র-ণশ্যতি।

৩ যুক্তপদ / সমাস-বিগ্রহ

মূল শব্দ	বাংলা অর্থ
ক্ষিপ্রম্	শীঘ্র
ভবতি	হয়
ধর্মাত্মা	ধর্মাত্মা
শশ্বচ্ছান্তিম্	নিরন্তর শান্তিকে
নিগচ্ছতি	প্রাপ্ত হয়
কৌন্তেয়	হে কৌন্তেয়
প্রতিজানীহি	প্রতিজ্ঞা করো
ন	না
মে	আমার
ভক্তঃ	ভক্ত
প্রণশ্যতি	ধ্বংস হয়

৪ লাইন অনুযায়ী অর্থ

প্রথম পংক্তি: (সে) শীঘ্রই ধর্মাত্মা হয়ে যায় এবং চিরকালের জন্য শান্তি প্রাপ্ত হয়।

দ্বিতীয় পংক্তি: হে কৌন্তেয়! তুমি দৃঢ়ভাবে জানো যে আমার ভক্ত কখনো ধ্বংস হয় না।

৫ শ্লোকের সম্পূর্ণ অর্থ

ভগবান বললেন – (সে অনন্য ভক্ত) অতি শীঘ্রই ধর্মাত্মা হয়ে যায় এবং সনাতন শান্তি লাভ করে। হে কৌন্তেয়! তুমি এই প্রতিজ্ঞাপূর্বক জানো যে আমার ভক্ত কখনো ধ্বংস হয় না।

৬ আধ্যাত্মিক গভীর আন্তরিক অর্থ

এই শ্লোকটি ভক্তির তাত্ক্ষণিক ও চিরস্থায়ী ফলের প্রতিশ্রুতি দেয়। পূর্ব শ্লোকে যে সুদুরাচারী ছিল, সে "ক্ষিপ্রং ভবতি ধর্মাত্মা" – ভক্তির প্রভাবে অতি দ্রুত ধর্মের স্বভাবযুক্ত হয়ে যায়। "শশ্বচ্ছান্তিং নিগচ্ছতি" – এবং সে নিত্য, অপরিবর্তনীয় শান্তি লাভ করে। "ন মে ভক্তঃ প্রণশ্যতি" – এটি পরম সান্ত্বনা ও আশ্বাস। ভক্তের অস্তিত্ব কখনো ধ্বংস হয় না।

1 Transliteration

kṣipraṃ bhavati dharmātmā śaśvacchāntiṃ nigacchati |
kaunteya pratijānīhi na me bhaktaḥ praṇaśyati || 31 ||

2 Pronunciation Guide

kṣhipram bhavati dharma-ātmā śaśvat-śhāntim ni-gacchati.
kaunteya prati-jānīhi na me bhaktaḥ praṇaśhyati.

3 Word Meanings

Sanskrit Term	English Meaning
kṣipram	Swiftly
bhavati	Becomes
dharmātmā	Righteous-souled
śaśvacchāntim	Eternal peace
nigacchati	Attains
kaunteya	O son of Kunti
pratijānīhi	Declare/Know for certain
na	Never
me	My
bhaktaḥ	Devotee
praṇaśyati	Perishes

4 Line-by-Line Meaning

He swiftly becomes righteous and attains everlasting peace.
O Kaunteya, know this for certain: My devotee never perishes.

5 Full Verse Meaning

The Lord says: Such a devotee quickly becomes a person of righteous conduct and attains everlasting peace. O Arjuna, declare and know this as a certainty: My devotee never meets with ruin.

6 Deep Spiritual Inner Meaning

This verse provides the glorious culmination for the transformational power of devotion. "Kṣipraṃ bhavati dharmātmā" signifies the immediate purifying effect of surrender. "Śaśvacchāntiṃ nigacchati" indicates the ultimate fruit: eternal, unshakable peace. The supreme assurance "na me bhaktaḥ praṇaśyati" is the Lord's eternal vow of protection. A sincere devotee's spiritual journey will never be thwarted.