Adhyay 8, Sloka 14 - Srimad Bhagavad Gita | Meaning & Analysis

Chapter 8 • Verse 14

अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।
तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥

1 सुंदर देवनागरी लिप्यंतरण

अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।
तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥

2 सटीक उच्चारण गाइड

अ-न-न्य-चे-ताः स-त-तं यो मां स्म-र-ति नि-त्य-शः ।
त-स्या-हं सु-ल-भः पार्थ नि-त्य-युक्-त-स्य यो-गि-नः ॥

3 संधि-विच्छेद एवं पदार्थ

संस्कृत शब्द	हिंदी अर्थ
अनन्यचेताः	जिसका चित्त अनन्य है
सततम्	निरन्तर
यः	जो (योगी)
माम्	मुझको
स्मरति	स्मरण करता है
नित्यशः	नित्य, सदैव
तस्य	उसका
अहम्	मैं
सुलभः	सहज प्राप्त
पार्थ	हे पृथापुत्र (अर्जुन)
नित्ययुक्तस्य	नित्य युक्त के
योगिनः	योगी का

4 पंक्तिवार अर्थ

"अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।" – जो अनन्यचित्त वाला सदैव निरंतर मेरा स्मरण करता रहता है...

"तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥" – ...हे पार्थ! उस नित्य मुझमें लगे रहने वाले योगी के लिए मैं सहज ही प्राप्त हो जाता हूँ।

5 सम्पूर्ण श्लोक का सार

हे पार्थ! जो अनन्यचित्त योगी सदैव निरन्तर मेरा स्मरण करता रहता है, उस नित्ययुक्त योगी के लिए मैं सहज सुलभ हो जाता हूँ (अर्थात् वह मुझे शीघ्र प्राप्त कर लेता है)।

6 गहरा आध्यात्मिक आंतरिक अर्थ

यह श्लोक भगवद्प्राप्ति के लिए सर्वोच्च साधना और उसके फल को प्रकट करता है। १. अनन्यचेताः: यह पूर्ण एकनिष्ठता एवं समर्पण की अवस्था है। २. सततं नित्यशः: स्मरण जीवन के प्रत्येक श्वास और क्षण में व्याप्त एक सजगता है। ३. नित्ययुक्तस्य योगिनः: यह साधक की पात्रता है। फल: "तस्याहं सुलभः" – ऐसे साधक के लिए भगवान सहज ही प्राप्त हो जाते हैं। आंतरिक अर्थ: यह श्लोक बताता है कि ईश्वर-प्राप्ति दुर्लभ नहीं है, यदि साधना की शर्तें पूरी हों।

১ প্রতিলিপ্যন্তরণ

অনন্যচেতাঃ সততং যো মাং স্মরতি নিত্যশঃ ।
তস্যাহং সুলভঃ পার্থ নিত্যযুক্তস্য যোগিনঃ ॥

২ শুদ্ধ উচ্চারণ মার্গদর্শন

অ-ন-ন্য-চে-তাঃ স-ত-তং যো মাং স্ম-র-তি নি-ত্য-শঃ ।
ত-স্যা-হং সু-ল-ভঃ পার্থ নি-ত্য-যুক্-ত-স্য যো-গি-নঃ ॥

৩ সন্ধি-বিচ্ছেদ ও পদার্থ

মূল শব্দ	বাংলা অর্থ
অনন্যচেতাঃ	যার চিত্ত অনন্য
সততম্	নিরন্তর
যঃ	যে (যোগী)
মাম্	আমাকে
স্মরতি	স্মরণ করে
নিত্যশঃ	নিত্য, সর্বদা
তস্য	তার
অহম্	আমি
সুলভঃ	সুগম, সহজলভ্য
পার্থ	হে পৃথাপুত্র (অর্জুন)
নিত্যযুক্তস্য	নিত্য যুক্ত এর
যোগিনঃ	যোগীর

৪ পংক্তিবার অর্থ

"অনন্যচেতাঃ সততং যো মাং স্মরতি নিত্যশঃ ।" – যে অনন্যচিত্ত সর্বদা নিরন্তর আমার স্মরণ করে...

"তস্যাহং সুলভঃ পার্থ নিত্যযুক্তস্য যোগিনঃ ॥" – ...হে পার্থ! সেই নিত্য আমাতে যুক্ত যোগীর পক্ষে আমি সহজলভ্য হই।

৫ সম্পূর্ণ শ্লোকের সার

হে পার্থ! যে অনন্যচিত্ত যোগী সর্বদা নিরন্তর আমার স্মরণ করে, সেই নিত্যযুক্ত যোগীর জন্য আমি সহজেই লভ্য হই।

৬ গভীর আধ্যাত্মিক অন্তর্নিহিত অর্থ

এই শ্লোকটি ভগবদ্লাভের জন্য সর্বোচ্চ সাধনা ও তার ফলকে প্রকাশ করে। ১. অনন্যচেতাঃ: এটি সম্পূর্ণ একনিষ্ঠতা ও সমর্পণের অবস্থা। ২. সততম্ নিত্যশঃ: এটি সাধনার নিরবচ্ছিন্নতা। ৩. নিত্যযুক্তস্য যোগিনঃ: এটি সাধকের যোগ্যতা। ফল: "তস্যাহং সুলভঃ" – এমন সাধকের জন্য ভগবান সহজ হয়ে যান। অন্তর্নিহিত অর্থ: এই শ্লোকটি নির্দেশ করে যে ঈশ্বর-লাভ দুর্লভ নয়, যদি সাধনার শর্তগুলি পূর্ণ হয়।

1 Transliteration

ananya-cetāḥ satataṁ yo māṁ smarati nityaśaḥ।
tasyāhaṁ sulabhaḥ pārtha nitya-yuktasya yoginaḥ॥

2 Pronunciation Guide

uh-nuh-nyuh-chey-taah suh-tuh-tum yo maam smuh-ruh-tee nit-yuh-shuh।
tus-yaa-hum soo-luh-bhuh paar-tha nit-yuh-yook-tus-yuh yo-gi-nuh॥

3 Word Meanings

Sanskrit Term	English Meaning
ananya-cetāḥ	Whose consciousness is undeviating
satatam	Constantly
yaḥ	He who
mām	Me
smarati	Remembers
nityaśaḥ	Perpetually
tasya	To him
aham	I
sulabhaḥ	Easy to attain
pārtha	O Arjuna
nitya-yuktasya	Of one who is constantly united
yoginaḥ	Of the yogi

4 Line-by-Line Meaning

"ananya-cetāḥ satataṁ yo māṁ smarati nityaśaḥ ।" – That yogi who, with a single-pointed mind, constantly remembers Me, always and forever...

"tasyāhaṁ sulabhaḥ pārtha nitya-yuktasya yoginaḥ ॥" – ...O Pārtha, to such a constantly engaged yogi, I am easily attainable.

5 Full Verse Meaning

O Pārtha, for that yogi who remembers Me constantly with an undivided mind, I am easily attainable.

6 Deep Spiritual Meaning

This verse reveals the pinnacle of spiritual practice for attaining God. 1. Undivided Consciousness: The seeker's mind is exclusively fixed on God. 2. Constant Remembrance: An unbroken mindfulness where every activity is sanctified. 3. Perpetual Union: A permanent state of being. The Promise: "Tasyāham sulabhaḥ" – To such a yogi, God becomes "easily attainable." This teaches that the difficulty in spiritual life lies in the divided nature of our own seeking.