Tuesday, December 16, 2025

Srimad Bhagavad Gita Path Adhyay 5

 श्रीपरमात्मने नमः

अथ पञ्चमोध्यायः

अर्जुन उवा


Adhyay 5 Slok 1


न्न्यासं कर्मणां कृष्ण पुनर्योगं च शंससि ।
च्छ्रेयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिश्चितम् । १।


श्रीभगवानुवा


Adhyay 5 Slok 2


न्न्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ
योस्तु कर्मसन्न्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते । २ ।


Adhyay 5 Slok 3


ज्ञेयः स नित्यसन्न्यासी योद्वेष्टि न काङ्क्षति ।
निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते । ३।


Adhyay 5 Slok 4


साङ्ख्ययोगौ पृथग्बालाः प्रवदन्ति न पण्डिताः
कमप्यास्थितः सम्यगुभयोर्विन्दते फलम् । ४।


Adhyay 5 Slok 5


त्साङ्ख्यैः प्राप्यते स्थानं तद्योगैरपि गम्यते
कं साङ्ख्यं च योगं च यः पश्यति स पश्यति । ५।


Adhyay 5 Slok 6


न्न्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः ।
योगयुक्तो मुनिर्ब्रह्म नचिरेणाधिगच्छति। ६ ।


Adhyay 5 Slok 7


योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः ।
सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्नपि न लिप्यते। ७ ।


Adhyay 5 Slok 8


नैव किञ्चित्करोमीति युक्तोन्येत तत्त्ववित् । पश्यञ्शृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्ननगच्छन्स्वपञ्श्वसन्। ८ ।


Adhyay 5 Slok 9


प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन्। ९ ।


Adhyay 5 Slok 10


ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वारोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा । १०।


Adhyay 5 Slok 11


कायेन मनसा बुद्ध्या केलैरिन्द्रियैरपि।
योगिनः कर्म कुर्वन्ति सङ्गं त्यक्त्वात्मशुद्धये । ११।


Adhyay 5 Slok 12


युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाजोति नैष्ठिकीम्।
अयुक्तः काकारेण फलेक्तो निबध्यते। १२ ।


Adhyay 5 Slok 13


सर्वकर्माणि मनसा सन्न्यस्यास्ते सुखं वशी
नवद्वारे पुरे देही नैव कुर्वन्न कारयन् । १३।


Adhyay 5 Slok 14


न कर्तृत्वं न कर्माणि लोकस्य सृजति प्रभुः ।
न कर्मफलसंयोगं स्वभावस्तु प्रवर्तते । १४।


Adhyay 5 Slok 15


नात्ते कस्यचित्पापं न चैव सुकृतं विभुः ।
ज्ञानेनावृतं ज्ञानं तेन मुह्यन्ति जन्तवः । १५।


Adhyay 5 Slok 16


ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ञानं प्रकाशयति तत्परम्। १६ ।


Adhyay 5 Slok 17


तद्बुद्धयस्तदात्मानस्तन्निष्ठास्तत्पराणाः
गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्भूतकल्मषाः । १७।


Adhyay 5 Slok 18


विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः । १८ ।


Adhyay 5 Slok 19


हैतैर्जितः सर्गो येषां साम्ये स्थितं मनः ।
निर्दोषं हि समं ब्रह्म तस्माद् ब्रह्मणि ते स्थिताः । १९।


Adhyay 5 Slok 20


न प्रहृष्येत्प्रियं प्राप्य नोद्विजेत्प्राप्य चाप्रियम् ।
स्थिरबुद्धिरसम्मूढो ब्रह्मविद् ब्रह्मणि स्थितः । २०।


Adhyay 5 Slok 21


बाह्यस्पर्शेष्वसक्तात्मा विन्दत्यात्मनि यत्सुखम् ।
स ब्रह्मयोगयुक्तात्मा सुखमक्षयमश्नुते । २१ ।


Adhyay 5 Slok 22


ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय ते
द्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः । २२।


Adhyay 5 Slok 23


क्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
काक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः । २३।


Adhyay 5 Slok 24


योऽन्तः सुखोऽन्तरारामस्तथान्तर्योतिरेव यः ।
योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति । २४।


Adhyay 5 Slok 25


लभन्ते ब्रह्मनिर्वाणमृषयः क्षीणकल्मषाः
छिन्नद्वैधातात्मानः सर्वभूतहितेताः । २५ ।


Adhyay 5 Slok 26


काक्रोधवियुक्तानांतीनां यतचेसाम् ।
अभितो ब्रह्मनिर्वाणं वर्तते विदितात्मनाम् । २६ ।


Adhyay 5 Slok 27


स्पर्शान्कृत्वा बहिर्बाह्यांश्चक्षुश्चैवान्तरे ध्रुवोः
प्राणापानौमौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ। २७।


Adhyay 5 Slok 28


तेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त व सः । २८ ।


Adhyay 5 Slok 29


भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति । २९ ।


ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्‌गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे कर्मसन्न्यायोगो नाम पञ्चमोध्यायः ॥ ५ ॥


No comments:

Post a Comment