Adhyay 18 Ending Mantra - Srimad Bhagavad Gita | Om Tat Sat | Moksha Sannyasa Yoga

Chapter 18 Ending Mantra

ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे मोक्षसन्न्यासयोगो नामाष्टादशोऽध्यायः ॥ १८ ॥

1 अनुलेखन (लाइन बाय लाइन)

ॐ तत् सत् इति श्रीमद्भगवद्गीतासु उपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायाम् योगशास्त्रे ।
श्रीकृष्ण-अर्जुन-संवादे मोक्ष-संन्यास-योगः नाम अष्टादशः अध्यायः ॥ १८ ॥

2 शुद्ध उच्चारण मार्गदर्शन

ॐ तत् सत् इ-ति श्री-मद्-भ-ग-व-द्-गी-ता-सू उ-प-नि-षत्-सु ब्रह्म-वि-द्या-याम् यो-ग-शास्-त्रे ।
श्री-कृष्ण-अर्-जुन-सं-वा-दे मो-क्ष-सं-न्या-स-यो-गः ना-म अष्टा-दशः अ-ध्यायः ॥ १८ ॥

3 संयुक्त शब्दार्थ

संस्कृत शब्द	हिन्दी अर्थ
ॐ तत् सत्	त्रिविध दिव्य सत्य
श्रीमद्भगवद्गीतासु	शोभायमान भगवद्गीता में
उपनिषत्सु	उपनिषदों में
ब्रह्मविद्यायाम्	ब्रह्मविद्या (परमतत्त्व का ज्ञान)
योगशास्त्रे	योग के शास्त्र में
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे	श्रीकृष्ण-अर्जुन के संवाद में
मोक्षसन्न्यासयोगः	मोक्षरूप संन्यास-योग

4 मन्त्र का पूर्ण अर्थ

"ॐ तत्सत्। यह श्रीमद्भगवद्गीता – जो उपनिषदों में सम्मिलित है, ब्रह्मविद्या है और योग का शास्त्र है – के अंतर्गत श्रीकृष्ण और अर्जुन के संवाद में "मोक्षसंन्यासयोग" नाम से प्रसिद्ध अठारहवाँ अध्याय संपन्न हुआ।"

5 गहन आध्यात्मिक आंतरिक अर्थ

यह समापन मन्त्र गीता की सार्वभौमिक पहचान का घोषणा-पत्र है। यह केवल एक पुस्तक नहीं, बल्कि साक्षात् ईश्वरीय वाणी है।

गीता की महिमा:

ॐ तत्सत्: परम सत्य का प्रतीक।

उपनिषद्: वेदों का सार और गूढ़ ज्ञान।

ब्रह्मविद्या: परमसत्ता के साक्षात्कार का विज्ञान।

योगशास्त्र: ईश्वर से जुड़ने की व्यावहारिक विधि।

अंतिम अध्याय का उद्देश्य:

मोक्ष

परम मुक्ति
बंधन से छूट
अंतिम लक्ष्य

संन्यास

त्याग की भावना
अनासक्ति
समर्पण

योग

कर्म कौशल
सन्तुलन
आत्म-स्थिति

संवाद

गुरु-शिष्य
आत्मा-परमात्मा
मिलन

यह मन्त्र सम्पूर्ण गीता को मानवता के लिए शाश्वत मार्गदर्शक के रूप में प्रतिष्ठित करता है।

১ অনুলিখন (লাইন বাই লাইন)

ॐ তৎ সত্ ইতি শ্ৰীমদ্ভগবদ্গীতাসু উপনিষত্সু ব্রহ্মবিদ্যায়াং যোগশাস্ত্রে ।
শ্রীকৃষ্ণ-অর্জুন-সংবাদে মোক্ষ-সংন্যাস-যোগঃ নাম অষ্টাদশঃ অধ্যয়ঃ ॥ ১৮ ॥

২ নির্ভুল উচ্চারণ নির্দেশিকা

ॐ তত্ সত্ ই-তি শ্রী-মদ্-ভ-গ-ব-দ্-গী-তা-সূ উ-প-নি-ষত্-সু ব্রহ্ম-বি-দ্যা-য়াম্ যো-গ-শাস্-ত্রে ।
শ্রী-কৃষ্ণ-অর্-জুন-সং-বা-দে মো-ক্ষ-সং-ন্যা-স-যো-গঃ না-ম অষ্টা-দশঃ অ-ধ্যা-য়ঃ ॥ ১৮ ॥

৩ সন্ধি-বিচ্ছেদ / যৌগিক শব্দের অর্থ

মূল শব্দ	বাংলা অর্থ
ॐ তত্ সত্ ইতি	এইভাবে (ভগবানের নাম)
শ্রীমদ্ভগবদ্গীতাসু	শোভাময় ভগবদ্গীতায়
উপনিষত্সু	উপনিষদগুলিতে
ব্রহ্মবিদ্যায়াম্	ব্রহ্মবিদ্যা (পরমতত্ত্বের জ্ঞান)
যোগশাস্ত্রে	যোগের শাস্ত্রে
শ্রীকৃষ্ণার্জুনসংবাদে	শ্রীকৃষ্ণ ও অর্জুনের সংবাদে
মোক্ষসন্ন্যাসযোগঃ	মোক্ষরূপ সংন্যাস-যোগ

৪ মন্ত্রের সম্পূর্ণ অর্থ

"ॐ তত্সত্। এই শ্রীমদ্ভগবদ্গীতা – যা উপনিষদে অন্তর্ভুক্ত, ব্রহ্মবিদ্যা এবং যোগের শাস্ত্র – এর অন্তর্গত শ্রীকৃষ্ণ ও অর্জুনের সংবাদে "মোক্ষসংন্যাসযোগ" নামে প্রসিদ্ধ অষ্টাদশ অধ্যয় সমাপ্ত হল।"

৫ গভীর আধ্যাত্মিক আভ্যন্তরীণ অর্থ

এই সমাপ্তি মন্ত্রটি গীতার সর্বজনীন পরিচয় ও মহিমার ঘোষণাপত্র। এটি সাধারণ গ্রন্থ নয়, বরং মুক্তির বিজ্ঞান।

গীতার স্বরূপ:

ॐ তত্সত্: ত্রিবিধ দিব্য সত্যের প্রতীক।

উপনিষদ: বেদের সার ও গূঢ় জ্ঞান।

ব্রহ্মবিদ্যা: পরমসত্তার প্রত্যক্ষ জ্ঞান।

যোগশাস্ত্র: পরমাত্মার সাথে যুক্ত হওয়ার উপায়।

অষ্টাদশ অধ্যায়ের সার:

সংন্যাস

ত্যাগের সাধনা
আসক্তি বর্জন
শুদ্ধি

মোক্ষ

পরম মুক্তি
জন্ম-মৃত্যুর শেষ
আনন্দ

যোগ

কর্মকৌশল
সমতা
মিলন

বিদ্যা

আত্মজ্ঞান
সত্য দর্শন
আলো

এই মন্ত্র সমগ্র গীতাকে একটি যোগ, একটি বিদ্যা এবং একটি উপনিষদ্ রূপে প্রতিষ্ঠিত করে, যা মানবজাতির জন্য শাশ্বত পথপ্রদর্শক।

1 Transliteration (Line by Line)

oṁ tat sad iti śrīmad-bhagavad-gītāsu upaniṣatsu brahma-vidyāyāṁ yoga-śāstre
śrī-kṛṣṇārjuna-saṁvāde mokṣa-sannyāsa-yogo nāmāṣṭādaśo 'dhyāyaḥ ॥ 18 ॥

2 Accurate Pronunciation Guide

oṁ tat sad i-ti śrī-mad-bha-ga-vad-gī-tā-sū u-pa-ni-ṣat-su brah-ma-vi-dyā-yāṁ yo-ga-śās-tre
śrī-kṛṣ-ṇār-ju-na-saṁ-vā-de mok-ṣa-san-nyā-sa-yo-go nā-māṣ-ṭā-da-śo 'dh-yā-yaḥ

3 Portmanteau / Combined Word Meanings

Sanskrit Term	English Meaning
Oṁ Tat Sat	The Sacred Invocation
Upaniṣatsu	Among the Upanishads
Brahma-vidyāyām	Science of the Absolute
Yoga-śāstre	Scripture of Yoga
Śrī-kṛṣṇārjuna-saṁvāde	Dialogue of Krishna & Arjuna
Mokṣa-sannyāsa-yogaḥ	Yoga of Liberation & Renunciation

4 Full Mantra Meaning

"Om Tat Sat. Thus concludes, in the Śrīmad Bhagavad Gītā – which is among the Upanishads, is the science of the Absolute, and is the scripture of Yoga – in the dialogue between Śrī Kṛṣṇa and Arjuna, the eighteenth chapter named "The Yoga of Liberation through Renunciation."

5 Deep Spiritual Inner Meaning

This concluding mantra is a declaration of the Gītā's universal identity. It sanctifies the entire scripture as divine and pure.

The Three Titles of Gita:

Upanishad: Esoteric wisdom of the Vedas.

Brahma-Vidya: Science of realizing the Ultimate Reality.

Yoga-Shastra: Practical manual for spiritual union.

The Essence of Chapter 18:

Om Tat Sat

Supreme Truth
Divine Sound
Invocation

Renunciation

Sannyasa
Letting go
True Tyaga

Liberation

Moksha
Freedom
Final Goal

Dialogue

Samvada
Soul & God
Eternal Guide

This mantra establishes the entire Gītā as a Yoga, a Vidyā, and an Upanishad, serving as an eternal guide for humanity's journey to the Divine.