Adhyay 10, Sloka 1 - Srimad Bhagavad Gita | Meaning & Analysis

Chapter 10 • Verse 1

भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १॥

1 अनुवादी लिप्यंतरण

भूयः एव महाबाहो शृणु मे परमम् वचः।
यत् ते अहम् प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हित-काम्यया॥

2 शुद्ध उच्चारण मार्गदर्शन

भूयः एव महा-बाहो शृणु मे परमम् वचः।
यत् ते अहम् प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हित-काम्यया।

3 संयुक्त पद / समास-विग्रह

संस्कृत शब्द	हिंदी अर्थ
भूयः	फिर से
एव	ही
महाबाहो	हे महाबाहो (अर्जुन)
शृणु	सुनो
मे	मेरा
परमं वचः	परम वचन
यत्	जो
ते	तुझसे
अहम्	मैं
प्रीयमाणाय	प्रसन्न होते हुए
वक्ष्यामि	कहूँगा
हितकाम्यया	तेरे हित की कामना से

4 पंक्तिवार अर्थ

पहली पंक्ति: हे महाबाहो! फिर से मेरा परम वचन सुनो。

दूसरी पंक्ति: जो (वचन) मैं तुझसे, (तुझ पर) प्रसन्न होकर, तेरे हित की कामना से कहूँगा।

5 श्लोक का पूर्ण अर्थ

श्री भगवान कहते हैं – हे महाबाहु (अर्जुन)! तू फिर से मेरा परम (अत्यन्त उत्तम) वचन सुन। मैं तुझ पर प्रसन्न होकर और तेरे हित की कामना से जो कहूँगा, उसे श्रद्धापूर्वक सुन।

6 आध्यात्मिक गहन आंतरिक अर्थ

यह श्लोक नवें अध्याय के गहन रहस्य के बाद एक और उच्चतर स्तर के ज्ञान के प्रकटीकरण का प्रस्तावना है। "भूय एव" – यह संकेत है कि अब जो कहा जाएगा, वह पहले से भी अधिक गूढ़, अधिक महत्त्वपूर्ण और सारगर्भित है। "परमं वचः" – यह परमात्मा का स्वयं का निजी, सर्वोच्च उपदेश है। "प्रीयमाणाय" – भगवान की प्रसन्नता यह दर्शाती है कि ज्ञान तभी प्रकट होता है जब गुरु शिष्य पर प्रसन्न होता है।

১ প্রতিবর্ণীকরণ

ভূয় এব মহাবাহো শৃণু মে পরমং বচঃ।
যত্তেহং প্রীযমাণায় বক্ষ্যামি হিতকাম্যয়া॥

২ সঠিক উচ্চারণ বিশ্লেষণ

ভূয়ঃ এব মহা-বাহো শৃণু মে পরমম্ বচঃ।
যত্ তে অহম্ প্রীযমাণায় বক্ষ্যামি হিত-কাম্যয়া।

৩ যুক্তপদ / সমাস-বিগ্রহ

মূল শব্দ	বাংলা অর্থ
ভূয়ঃ	পুনরায়
এব	ই
মহাবাহো	হে মহাবাহো
শৃণু	শোন
মে	আমার
পরমং বচঃ	পরম বাক্য
যত্	যা
তে	তোমাকে
অহম্	আমি
প্রীযমাণায়	প্রসন্ন হয়ে
বক্ষ্যামি	বলব
হিতকাম্যয়া	তোমার হিতের কামনা থেকে

৪ লাইন অনুযায়ী অর্থ

প্রথম পংক্তি: হে মহাবাহো! পুনরায় আমার পরম বাক্য শোন।

দ্বিতীয় পংক্তি: যা আমি তোমাকে, (তোমার উপর) প্রসন্ন হয়ে, তোমার মঙ্গল কামনায় বলব।

৫ শ্লোকের সম্পূর্ণ অর্থ

ভগবান বললেন – হে মহাবাহু (অর্জুন)! তুমি আবার আমার পরম (অতি উত্তম) বাক্য শোন। আমি তোমার উপর প্রসন্ন হয়ে ও তোমার মঙ্গল কামনায় যা বলব, তা শ্রদ্ধার সাথে শোন।

৬ আধ্যাত্মিক গভীর আন্তরিক অর্থ

এই শ্লোকটি নবম অধ্যায়ের গভীর রহস্যের পরে আরও একটি উচ্চতর স্তরের জ্ঞানের প্রকাশের সূচনা। "ভূয় এব" – এটি ইঙ্গিত করে যে এখন যা বলা হবে, তা পূর্বের থেকেও আরও গূঢ়। "পরমং বচঃ" – এটি পরমাত্মার নিজের ব্যক্তিগত, সর্বোচ্চ উপদেশ। "প্রীযমাণায়" – ভগবানের প্রসন্নতা এটি নির্দেশ করে যে জ্ঞান তখনই প্রকাশিত হয় যখন গুরু শিষ্যের উপর প্রসন্ন হন।

1 Transliteration

bhūya eva mahābāho śṛṇu me paramaṃ vacaḥ |
yatte'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā || 1 ||

2 Pronunciation Guide

bhūyaḥ eva mahā-bāho śhṛiṇu me paramam vachaḥ.
yat te aham prīyamāṇāya vakṣhyāmi hita-kāmyayā.

3 Word Meanings

Sanskrit Term	English Meaning
bhūyaḥ	Again
eva	Indeed
mahābāho	O mighty-armed one
śṛṇu	Hear
me	My
paramam vacaḥ	Supreme word
yat	That which
te	To you
aham	I
prīyamāṇāya	To you who are dear
vakṣyāmi	I shall speak
hitakāmyayā	For your welfare

4 Line-by-Line Meaning

O mighty-armed Arjuna, listen once more to My supreme teaching.
Which, being pleased with you and desiring your welfare, I shall now declare to you.

5 Full Verse Meaning

The Lord says: O mighty-armed Arjuna, listen once again to My supreme teaching. I shall now speak to you, who are dear to Me, for your ultimate benefit, out of My great affection and desire for your welfare.

6 Deep Spiritual Inner Meaning

This verse serves as the auspicious opening to Chapter 10, the "Vibhūti Yoga". "Bhūya eva" indicates a continuation and elevation. "Śṛṇu me paramaṃ vacaḥ" establishes the upcoming discourse as the highest wisdom. The conditions for revelation are crucial: the Lord speaks out of being "prīyamāṇāya" (pleased) and with "hitakāmyayā" (benevolent intent).